จัดฟันบางนา: ปัญหากลิ่นปากที่เกิดขึ้นจากอะไร? พร้อมเคล็ดลับกู้ลมหายใจหอมสดชื่น เวลาที่เราต้องพูดคุย ประชุม หรือทำกิจกรรมร่วมกับผู้คนรอบข้าง สิ่งหนึ่งที่สามารถสร้างความประทับใจหรือทำลายบรรยากาศได้ในเสี้ยววินาทีก็คือ "กลิ่นปาก" ครับ เชื่อว่าหลายคนคงเคยแอบกังวลใจ หรือบางครั้งอาจเคยสังเกตว่าทำไมทั้งที่แปรงฟันสะอาดดีแล้ว แต่บางทีก็ยังมีกลิ่นไม่พึงประสงค์โชว์ตัวออกมารบกวนความมั่นใจ จนเกิดคำถามคาใจว่า ปัญหากลิ่นปากที่เกิดขึ้นจากอะไรกันแน่? และเราจะแก้ปัญหานี้ได้อย่างไรให้ตรงจุด?
ในฐานะที่สุขภาพช่องปากเป็นหน้าเป็นตาและบ่งบอกถึงสุขอนามัยที่ดี วันนี้เราจะพาทุกคนไปแกะกล่องไขความลับแบบละเอียดยิบ ว่าตัวการร้ายที่สร้างกลิ่นปากมาจากไหน และมีวิธีดูแลรักษาอย่างไรให้ลมหายใจกลับมาหอมสดชื่น มั่นใจเต็มร้อยอีกครั้งครับ!
ทำความเข้าใจก่อน: กลิ่นปาก (Halitosis) เกิดขึ้นได้อย่างไร?
ในทางการแพทย์ กลิ่นปากหรือภาวะ Halitosis ไม่ได้เกิดขึ้นจากความบังเอิญครับ แต่ส่วนใหญ่เกิดจาก "ก๊าซที่มีกลิ่นกำมะถัน (Volatile Sulfur Compounds - VSCs)" ซึ่งถูกผลิตขึ้นโดยแบคทีเรียตัวร้ายที่อาศัยอยู่ภายในช่องปากของเรา เมื่อแบคทีเรียเหล่านี้ย่อยสลายเศษอาหาร คราบโปรตีน เซลล์ผิวที่ตายแล้ว หรือเลือดที่ตกค้างอยู่ในช่องปาก มันจะปล่อยก๊าซที่มีกลิ่นเหม็นคล้ายไข่เน่าหรือก๊าซไข่เน่าออกมานั่นเอง
เจาะลึก 5 ตัวการสำคัญ: ปัญหากลิ่นปากที่เกิดขึ้นจากอะไรบ้าง?
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน เรามาสำรวจต้นตอสาเหตุหลักๆ กันครับว่ากลิ่นปากมักมาจากมุมไหนของร่างกายบ้าง:
1. เจ้าแบคทีเรียที่ซ่อนตัวอยู่บน "โคนลิ้น" (ซูเปอร์ฮีโร่ตัวร้ายแห่งกลิ่นปาก)
รู้ไหมครับว่า พื้นที่ผิวขรุขระของลิ้น โดยเฉพาะบริเวณโคนลิ้นด้านในสุด คือแหล่งกบดานชั้นดีของแบคทีเรียและคราบโปรตีนที่ตกค้างจากการทานอาหาร เมื่อเราแปรงฟันแต่ลืมทำความสะอาดลิ้น คราบเหล่านี้จะสะสมตัวหนาขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของกลิ่นปากเรื้อรัง
2. ปัญหาโรคเหงือกอักเสบและฟันผุ
หากปล่อยให้มีหินปูนเกาะหนา หรือมีฟันผุลึกจนทะลุโพรงประสาทฟัน ช่องปากจะกลายเป็นหลุมหลบภัยให้เศษอาหารเข้าไปติดและเน่าเปื่อย กลายเป็นอาหารอันโอชะของแบคทีเรีย ทำให้เกิดการอักเสบ มีเลือดออกตามไรฟัน และปล่อยกลิ่นเหม็นอับออกมาตลอดเวลา
3. ช่องปากแห้งและภาวะน้ำลายน้อย
น้ำลายเปรียบเสมือน "น้ำยาทำความสะอาดธรรมชาติ" ของช่องปาก ที่ช่วยชะล้างเศษอาหารและยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย แต่ในวันที่เราดื่มน้ำน้อย พูดคุยต่อเนื่องเป็นเวลานาน หรือตื่นนอนตอนเช้า ต่อมน้ำลายจะผลิตน้ำลายน้อยลง ทำให้แบคทีเรียเติบโตอย่างรวดเร็วและส่งกลิ่นเหม็นอับ (ที่เรามักเรียกว่ากลิ่นปากตอนเช้าครับ)
4. เศษอาหารตกค้างตามซอกฟันที่แปรงเข้าไม่ถึง
สำหรับใครที่ฟันซ้อนเก หรืออยู่ในระหว่างจัดฟัน (ไม่ว่าจะเป็นเครื่องมือจัดฟันเด็กแบบติดแน่น หรือแม้แต่การใส่เครื่องมือปรับโครงสร้างขากรรไกร) หากไม่ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันช่วยทำความสะอาด เศษอาหารชิ้นเล็กๆ จะแอบซ่อนอยู่ตามซอกฟันและเน่าสลายกลายเป็นกลิ่นไม่พึงประสงค์
5. โรคทางระบบทางเดินหายใจและสุขภาพอื่นๆ
บางครั้งกลิ่นปากก็ไม่ได้มาจากช่องปากโดยตรงครับ แต่อาจเกิดจากโรคระบบทางเดินหายใจ เช่น ไซนัสอักเสบ ต่อมทอนซิลอักเสบ (มีนิ่วในทอนซิล) กรดไหลย้อน หรือโรคเบาหวาน ซึ่งส่งผลให้เกิดกลิ่นลอยขึ้นมาจากลำคอได้เช่นกัน
3 สเต็ปง่ายๆ ในการกู้ลมหายใจหอมสดชื่น กำจัดกลิ่นปากให้อยู่หมัด
เมื่อเรารู้แล้วว่าปัญหากลิ่นปากเกิดขึ้นจากอะไร การแก้ปัญหาอย่างตรงจุดจึงไม่ใช่เรื่องยากครับ มาดูวิธีดูแลช่องปากให้สะอาดหอมสดชื่นกัน:
แปรงฟันและทำความสะอาดลิ้นให้ถูกวิธี: ทุกครั้งที่แปรงฟัน อย่าลืมใช้ที่ขูดลิ้นหรือแปรงสีฟันกวาดทำความสะอาดบริเวณโคนลิ้นเบาๆ เพื่อกำจัดคราบแบคทีเรียสะสม
ใช้ไหมขัดฟันและน้ำยาบ้วนปากเป็นประจำ: เพื่อเคลียร์เศษอาหารตามซอกฟันที่แปรงสีฟันเข้าไม่ถึง พร้อมทั้งช่วยลดปริมาณแบคทีเรียในช่องปาก
ดื่มน้ำสะอาดบ่อยๆ และตรวจสุขภาพฟันสม่ำเสมอ: จิบน้ำเปล่าระหว่างวันเพื่อป้องกันปากแห้ง และควรพาทุกคนในครอบครัวไปพบทันตแพทย์เพื่อขูดหินปูนและตรวจเช็กสุขภาพช่องปากทุกๆ 6 เดือน
